ประวัติความเป็นมา
ศูนย์การทหารอากาศโยธิน หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน กองทัพอากาศ หน่วยงานที่มีภารกิจด้านการฝึกศึกษา อบรม กำลังพลในสายวิทยาการอากาศโยธิน
ความเป็นมาของหน่วย
ประวัติความเป็นมาของศูนย์การทหารอากาศโยธิน หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีภารกิจด้านการฝึกศึกษา อบรมกำลังพลในสายวิทยาการอากาศโยธินนั้น เดิมเป็นหน่วยงานที่มีหน้าที่ด้านการฝึกศึกษา กระจายอยู่ตามหน่วยขึ้นตรงต่าง ๆ ของกรมอากาศโยธิน ไม่ได้รวมอยู่ในหน่วยงานเดียวกัน แต่หลักฐานที่ปรากฏชัดเจนเริ่มขึ้นเมื่อปี พ.ศ.๒๔๙๑ และได้พัฒนาเปลี่ยนแปลงมาตามลำดับ
วันคล้ายวันสถาปนา
๒๓ กรกฎาคม
ถือเอาวันที่จัดตั้ง “กองวิทยาการ” ขึ้นเป็นครั้งแรก เมื่อ พ.ศ.๒๕๐๕ เป็นวันคล้ายวันสถาปนาศูนย์การทหารอากาศโยธินของทุกปี
ลำดับเหตุการณ์สำคัญ
-
พ.ศ. ๒๔๙๑
จัดตั้งกองการศึกษาทหารส่งทางอากาศ
ได้มีการจัดตั้งกองการศึกษาทหารส่งทางอากาศ (อัตรากองทัพอากาศ พ.ศ.๒๔๙๑) ตามคำสั่งกระทรวงกลาโหม (พิเศษ) ที่ ๔๙/๑๙๑๒๗ ลง ๙ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๔๙๑ เป็นหน่วยขึ้นตรงต่อกรมอากาศโยธิน ถือเป็นหลักฐานที่ปรากฏชัดเจนครั้งแรกของหน่วยงานด้านการฝึกศึกษาในสายวิทยาการอากาศโยธิน
-
พ.ศ. ๒๔๙๔
ยุบเลิกกิจการกรมอากาศโยธิน
คำสั่งผู้บัญชาการทหารอากาศ ที่ ๑๓๒๓๔/๒๔๙๔ ลง ๑๖ กรกฎาคม ๒๔๙๔ ให้ยุบเลิกกิจการของกรมอากาศโยธิน ส่วนราชการด้านการศึกษาจึงถูกยุบเลิกไปด้วย แต่เป็นการยุบเลิกเพียงกิจการ ส่วนอัตรากำหนดเจ้าหน้าที่ยังคงมีอยู่เช่นเดิม
-
พ.ศ. ๒๔๙๖
จัดตั้งส่วนราชการกรมอากาศโยธินอีกครั้ง
ประกาศใช้อัตรากองทัพอากาศ พ.ศ.๒๔๙๕ ตามคำสั่งกระทรวงกลาโหม (พิเศษ) ที่ ๑๒/๒๐๐๙ ลง ๒๘ มกราคม ๒๔๙๖ ให้จัดตั้งส่วนราชการกรมอากาศโยธินอีกครั้ง โดยมีแผนกทหารราบและแผนกต่อสู้อากาศยานเป็นหน่วยที่รับผิดชอบด้านการศึกษา
-
พ.ศ. ๒๔๙๘
ปรับปรุงอัตราและหน่วยด้านการศึกษา
ตามคำสั่งกระทรวงกลาโหมที่ ๑๔/๓๙๖๓ ลง ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๔๙๘ มีหน่วยรับผิดชอบด้านการศึกษา ได้แก่ กองการทหารราบ กองต่อสู้อากาศยาน แผนกศึกษาทหารส่งทางอากาศ และโรงเรียนจ่าอากาศกองประจำการ ทำหน้าที่ควบคุมศึกษาและวิจัยในแต่ละสายวิทยาการ
-
พ.ศ. ๒๕๐๕
จัดตั้งกองวิทยาการ — วันสถาปนาหน่วย
ตั้งแต่ ๒๓ กรกฎาคม ๒๕๐๕ มีการแบ่งส่วนราชการของกองทัพอากาศตามพระราชกฤษฎีกา พ.ศ.๒๕๐๕ กองวิทยาการได้จัดตั้งขึ้นเป็นครั้งแรก โดยรวมหน่วยที่มีหน้าที่ด้านการศึกษาเข้าเป็นหน่วยเดียวกัน จึงถือเอาวันที่ ๒๓ กรกฎาคม ของทุกปี เป็นวันคล้ายวันสถาปนาหน่วย
-
พ.ศ. ๒๕๐๖
กองวิทยาการขึ้นตรงต่อกรมอากาศโยธิน
กรมอากาศโยธินเปลี่ยนแปลงการจัดส่วนราชการใหม่ ตามคำสั่งกองทัพอากาศ (เฉพาะ) ลับที่ ๙/๐๖ ให้กองวิทยาการเป็นหน่วยรับผิดชอบด้านการศึกษา มีหน่วยขึ้นตรง ๔ หน่วย ต่อมามีการย้ายที่ตั้งหลายครั้ง จนในปี พ.ศ.๒๕๒๐ ได้ย้ายมาอยู่ ณ พื้นที่ทุ่งสีกัน เขตดอนเมือง
-
พ.ศ. ๒๕๓๙
เปลี่ยนนามเป็นศูนย์การทหารอากาศโยธิน
แก้ไขอัตรากองทัพอากาศ ตามคำสั่งกองทัพอากาศ (เฉพาะ) ที่ ๑๗๑/๓๙ ลง ๑๖ กรกฎาคม ๒๕๓๙ กองวิทยาการจึงเปลี่ยนนามหน่วยมาเป็น ศูนย์การทหารอากาศโยธิน ขึ้นตรงต่อหน่วยบัญชาการอากาศโยธิน ตั้งแต่นั้นมา
-
พ.ศ. ๒๕๕๒
ปรับอัตราตำแหน่งผู้บังคับการ
แก้ไขอัตรากองทัพอากาศ ตามคำสั่งกระทรวงกลาโหม (เฉพาะ) ที่ ๑๐๑/๕๒ ปรับอัตราตำแหน่งผู้บังคับการศูนย์การทหารอากาศโยธิน จากนาวาอากาศเอกพิเศษ เป็นพลอากาศตรี พร้อมปรับโครงสร้างหน่วยขึ้นตรงเป็นหัวหน้ากอง จำนวน ๕ กอง
ประวัติพระพุทธรัตนมาลา
เมื่อปี ๒๕๒๕ พันจ่าอากาศเอกบุญธรรม พูนตาล เจ้าหน้าที่ฝ่ายพลาธิการ โรงเรียนเหล่าทหารอากาศโยธินฯ ได้รับเศียรพระพุทธรูปจากพระคุณเจ้ารูปหนึ่งที่วัดดอนเมือง ต่อมาในปี พ.ศ.๒๕๒๖ นาวาอากาศเอกไพบูลย์ ธารีเกษ ผู้อำนวยการกองวิทยาการ กรมอากาศโยธิน ได้พบเศียรพระพุทธรูปและเกิดศรัทธาให้นำไปหล่อต่อองค์จนเต็ม โดยช่างเห็นว่ารูปลักษณ์เป็นปางห้ามญาติ จึงดำเนินการหล่อจนเสร็จสมบูรณ์
จากนั้นได้นำองค์พระไปให้ท่านเจ้าคุณเลิศ วัดอรุณราชวรารามฯ ทำการเบิกพระเนตร และตั้งพระนามว่า “พระพุทธรัตนมาลา” ขณะอัญเชิญกลับได้เกิดเหตุการณ์ฝนฟ้าคะนอง และรถยนต์ขัดข้องถึง ๒ คัน ต้องใช้รถคันที่ ๓ จึงอัญเชิญกลับมาได้ ในปีเดียวกันได้ร่วมกันสร้างหอพระถวาย
ต่อมาในปี ๒๕๓๑ พระพุทธรัตนมาลาถูกโจรกรรมไปจากหอพระ จนกระทั่ง ๖ เดือนต่อมา เจ้าหน้าที่ตำรวจสถานีตำรวจนครบาลดอนเมืองพบเห็นโดยบังเอิญขณะติดต่อราชการที่กรมศุลกากร และจำได้ว่าเป็นพระพุทธรูปที่ประดิษฐานอยู่ที่หอพระ คณะของกองวิทยาการจึงได้อัญเชิญกลับมา ซึ่งปัจจุบันคือศูนย์การทหารอากาศโยธิน หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน เป็นที่เคารพสักการะของข้าราชการและทหารกองประจำการนับแต่นั้นมา
หมายเหตุ : ด้วยความเอื้อเฟื้อประวัติโดย พันจ่าอากาศเอกโสภณ เกษมุนี ข้าราชการหน่วยบัญชาการอากาศโยธิน
สีและตราสัญลักษณ์ประจำหน่วย
สีประจำหน่วย
ลักษณะของตราสัญลักษณ์
เป็นรูปคบเพลิงซ้อนทับปืนใหญ่โบราณและปืนเล็กยาวไขว้ ซ้อนทับอยู่เหนือร่มชูชีพตามลำดับ รองรับด้วยช่อชัยพฤกษ์โอบขึ้นทั้งสองข้าง ข้างละเก้าใบ ด้านบนมีดาวสองดวง ด้านล่างมีแถบปลายแฉกสะบัดขึ้น กลางแถบมีคำว่า “ศูนย์การทหารอากาศโยธิน”
ความหมายขององค์ประกอบ
- ช่อชัยพฤกษ์
- ความมีเกียรติ ความสำเร็จ ความเจริญก้าวหน้า และความจงรักภักดี แสดงถึงความเป็นหน่วยทหารอากาศ
- ปืนเล็กยาว
- ทหารอากาศโยธิน
- ปืนใหญ่โบราณ
- ทหารต่อสู้อากาศยาน
- ร่มชูชีพ
- ทหารส่งทางอากาศ (ปฏิบัติการพิเศษ)
- คบเพลิง
- ความสว่าง ความรุ่งโรจน์ของปัญญาและความรู้
- ดาวสองดวง
- ผู้บังคับการศูนย์การทหารอากาศโยธิน มีชั้นยศพลอากาศตรี